Hanımların Namaz Kılarken Görülmesi Namazı Bozar mı?

Soru: Hanımların namaz kılarken erkekler tarafından görülmesi namazı bozar mı? Yurt dışında veya piknik alanları gibi cami/mescit bulunmayan yerlerde, hanımlar namazlarını seccade serip ayakta mı kılmalı, yoksa oturarak mı kılmalıdır?

Cevap: Hanımların namaz kılarken erkekler tarafından görülmesi tek başına namazlarını sakatlayan bir unsur değildir. Burada esas olan kıyafetin namaza uygunluğudur. Eğer kıyafet vücut hatlarını belli etmeyecek kadar bol, iç göstermeyen ve avret yerlerini örten bir nitelikteyse; hanımların açık alanda ve erkeklerin görebileceği bir yerde ayakta namaz kılmaları caizdir.

Diğer taraftan eğer rüzgâr gibi sebeplerle kıyafetin açılıp mahremiyetin zarar görmesinden endişe ediliyorsa veya ortamın güvenliğiyle ilgili ciddi bir kaygı (fitne, taciz vb.) söz konusuysa, bu tür zorunlu hâllere binaen namaz oturarak da kılınabilir. Ancak normal şartlarda namazın farzı olan kıyamı (ayakta durmak) terk etmemek esastır. Kıyafet ayakta kılarken fiilen açılıyor ve bunu engellemek mümkün olmuyorsa; öncelik ek örtü veya korunaklı yer bulmak olmalıdır. Bunlara imkan bulunamadığı takdirde namazı oturarak kılmak caiz olur.

Bu konuda örf, ahlak ve fıkhın birbirine karıştırılması zihinlerde gereksiz bir bulanıklığa yol açabilmektedir. Temel prensip olarak Hz. Peygamber’in (sas) “Yeryüzü benim için mescit ve temiz kılınmıştır.” hadis-i şerifi gereğince; necis olmayan ve güvenli her yer namaz kılmaya elverişlidir.⁽¹⁾ Bu genel hüküm, erkekler için olduğu kadar kadınlar için de geçerlidir. Dolayısıyla parklar, tarlalar, kütüphaneler veya yol kenarları, temizlik şartını sağladığı sürece namaz için uygun mekanlardır.

Bir kadının namaz kılarken erkeklerin görüş alanına girmesi, ibadetinin sıhhatine (geçerliliğine) engel değildir. Bu noktada gündeme gelen fitne ihtimali gibi kavramlar namazın geçerliliğiyle değil, meselenin toplumsal ahlak ve edep boyutuyla ilgilidir. Nitekim bir fiilin hukuken geçerli olması ile ahlaken veya örfen tercih edilmesi birbirinden farklı durumlardır.

Mezhep imamlarının görüşleri de bu ayrımı destekler niteliktedir. Hanefi âlimlerinden İbn Abidin, “Kadının, yabancı erkeklerin bakışına maruz kalacağı bir yerde namaz kılması haram değildir ancak fitne korkusu varsa mekruhtur.” diyerek, buradaki sakıncanın namazın geçersizliği değil adaba uygunlukla ilgili olduğunu belirtir.⁽²⁾ Şafii mezhebinde ise İmam Nevevi, “Kadının yabancı erkeklerin bulunduğu yerde namaz kılması caizdir, bunu haram kılan bir delil yoktur.” hükmünü verir.⁽³⁾ Hanbeli ve Maliki mezhepleri de tesettüre riayet edildiği sürece bu duruma engel bir delil olmadığı görüşündedir.

_Dipnotlar

_{1-) Buhârî, Muhammed b. İsmail. el-Câmiu’s-Sahîh. Teyemmüm, 1.}

_{2-) İbn Âbidîn, Muhammed Emin. Reddü’l-Muhtâr ale’d-Dürri’l-Muhtâr.}

_{3-) Nevevî, Muhyiddin. el-Mecmû' Şerhu'l-Mühezzeb.}